Kop West is stoer, rauw én verrassend leefbaar

Aan de noordwestkant van de Rijnhaven, in Alphen aan den Rijn, verrijst de komende jaren Kop West – een nieuw stukje stad waar wonen en werken samenkomen aan het water. Het is één van de deelgebieden binnen Meer aan Rijnhaven. We spraken met ontwikkelaars Jan-Willem (Blink) en Frank (Lingotto) over de ambities, de uitdagingen en de trots waarmee ze samen bouwen aan deze bijzondere plek.

Even voorstellen

Jan Willem: “Ik werk nu zo’n negen jaar bij Blink. We richten ons vooral op woningbouwprojecten. Vaak met een commerciële component, waar ruimte is voor groen en ontmoeten. Kop West is wat dat betreft typisch zo’n project waarin alles samenkomt: wonen, werken én recreatie.”

Frank: “Ik werk bij Lingotto en doe dat al een aantal jaar samen met Jan-Willem. We noemen onszelf ‘ontwikkelvrienden’. Aan Kop West werk ik inmiddels bijna vier jaar. Wat dit project bijzonder maakt, is de plek: midden in Alphen, direct aan het water, en met een rauw randje. Het is echt een voorbeeld van hoe Nederland de komende jaren met ruimte omgaat: verdichten, vernieuwen en slim combineren.”

Een stoer gebied met lef

Kop West wordt een stoere stadswijk gevormd door karakteristieke gebouwen met elk een eigen architectuur, sfeer en woonaanbod. Van duurzame appartementen tot ruime kadewoningen aan het water. Jan Willem vertelt: “Kop West ligt op een bedrijventerrein dat deels wordt getransformeerd. Dat maakt het spannend én tegelijkertijd uitdagend, omdat we met veel verschillende belangen rekening hebben gehouden in de planuitwerking. We zitten letterlijk op de overgang van bedrijvigheid naar wonen. Elke dag komen we iets nieuws tegen – van parkeeroplossingen tot het ontwerpen van een binnentuin – en dat lossen we samen met het team op. We zijn pioniers hier, daar zijn we trots op.”

Frank: “Het ruwe havenkarakter wilden we behouden, maar wel vertalen naar een prettig woonmilieu. De architecten – Groosman, Bosch Slabbers, M-architects en Buro Werda – hebben dat prachtig gedaan. De gebouwen hebben een pakhuisachtige uitstraling – stoer en industrieel met baksteen, staal en heldere lijnen. Geen ronde vormen, maar krachtige blokken met karakter. Tegelijkertijd zorgen het water en het groen voor zachtheid. Het is straks echt een plek waar je wilt zijn.”

Een gemengd gebied voor iedereen

In Kop West komen vier grote blokken: de eerste twee blokken uit fase 1 bestaan uit een kantoor- en bedrijfsdeel, rijwoningen, koopappartementen en sociale huurwoningen. In fase 2 worden nog twee blokken gerealiseerd die voornamelijk uit woningen bestaan en een prachtig horecapaviljoen. Tussen die blokken komt een binnentuin met speelplekken, bankjes en ruimte voor groen.

Frank: “Zo brengen we het leven letterlijk tussen de stenen. Daarnaast bouwen we het Pakhuis – een houten gebouw direct aan het water, met uitzicht over de hele Rijnhaven. Dit wordt het pronkstuk van de eerste fase. De gevel aan de binnenhaven krijgt een keramische bekleding en aan de zijkant komt een kunstwerk van een kunstenares, opgebouwd uit woorden die verwijzen naar de haven. Bovenin zitten appartementen met royale terrassen – een prachtig uitzicht gegarandeerd.”

Jan Willem vult aan: “Naast het Pakhuis komen de kadewoningen – rij- en splitlevelwoningen met een eigen tuin en uitzicht op de binnenhaven. Alles is zo ontworpen dat bewoners zicht hebben op het water, of ze nu in een appartement of een rijwoning wonen.”

Betaalbaar én divers wonen

In de eerste fase van Kop West komen er ongeveer 110 woningen, waaronder 38 sociale huurappartementen in samenwerking met Woonforte, en 40 middeldure koopappartementen onder de NHG-grens. Ideaal voor starters. Het resterende deel bestaat uit grotere en hiermee iets duurdere appartementen in het Pakhuis, onder andere gericht op empty nesters.

“Door dat gemengde aanbod ontstaat er vanzelf een levendige mix van mensen. Dat is ook wat we willen: een wijk die leeft – overdag én ’s avonds. Doordat er ook bedrijfsruimtes en horeca komen, wordt het geen slaapwijk maar een dynamische plek waar gewerkt, gewoond en ontmoet wordt”, zegt Frank over deze mix van woningen.

Werken aan de haven

In Kop West komen in totaal zo’n 330 woningen en ongeveer 13.000 m² kantoor- en bedrijfsruimte.
Over werken in Kop West vertelt Frank: “Het werkgebied hoort bij de identiteit van Kop West. Aan de rand van het woongebied komen bedrijfsruimtes van verschillende groottes, met een vriendelijkere uitstraling dan traditionele bedrijfsgebouwen. Denk aan creatieve kantoren in het Pakhuis, ateliers voor zzp’ers, of wat grotere hallen voor bijvoorbeeld een loodgieter of botenbouwer met showroom. We hopen op een diverse groep ondernemers die verbinding zoekt met de wijk. Vanaf hun werkplek loop je zó naar de promenade voor een koffiepauze aan het water.”

Duurzaam en toekomstgericht

Jan-Willem: “Duurzaamheid zit in alles wat we doen. We maken gebruik van een WKO-installatie* – een systeem dat warmte en koude uit de bodem haalt. Dat past perfect bij een gemengd gebied: overdag, als mensen weg zijn, gebruik je de energie voor de bedrijven; ’s avonds gaat het naar de woningen. Het Pakhuis wordt bovendien grotendeels van hout gebouwd, wat het niet alleen duurzaam maar ook heel mooi maakt.”

Wachten op de start

De locatie voor Kop West werd in 2018 gekocht, maar de bouw is nog altijd niet gestart. Frank: “Dat heeft te maken met procedures en een bezwaartraject. Eind 2022 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan vastgesteld, en we wachten nog op de uitspraak van de Raad van State. Zodra dat besluit er is, kunnen we los.”

Jan-Willem: “We mikken op verkoop in het voorjaar van 2026, waarschijnlijk in maart. We hebben alles in gang gezet – van ontwerp tot verkoopvoorbereiding – zodat we kunnen starten zodra het mag.”

De toekomst van Kop West

Frank: “Over vijf jaar ziet dit gebied er totaal anders uit. Autoluw, groen en levendig. Parkeren gebeurt grotendeels in garages, zodat er ruimte is voor fietsers en voetgangers. Aan de kade komt een horecapaviljoen met groot terras, een wandelpromenade en aanlegplekken voor bootjes. We hopen dat bewoners elkaar hier ontmoeten, dat ze buiten zitten, wandelen, spelen, leven.”

“Voor mij is het project geslaagd als ik hier over een paar jaar met mijn kinderen loop, mensen zie wonen en werken, en kan zeggen: ‘Kijk, daar heb ik aan meegewerkt,’” zegt Jan-Willem met een lach.

“Ja, precies dat,” vult Frank aan. “We zijn niet zomaar bezig met gebouwen, maar met een heel nieuw stukje stad. Ik kijk er nu al naar uit om straks op dat terras aan het water te zitten – met uitzicht op alles wat hier is ontstaan.”

* Warmte Koude Opslag (WKO) is een duurzame methode om energie in de vorm van warmte of koude op te slaan in de bodem. Bij de koudeopslag wordt winterkoude gebruikt voor koeling in de zomer. En warmte uit de zomer wordt opgeslagen voor verwarmen in de winter.